Trong bức tranh tăng trưởng tích cực của thị trường chứng khoán (TTCK), một nghịch lý đang hiện hữu: chỉ số tăng nhưng phần lớn cổ phiếu không tăng theo. Tuy nhiên, sự “lệch pha” này đang mở ra cơ hội rõ ràng cho chiến lược đầu tư giá trị - vốn từng lép vế trong năm 2025.

Tăng trưởng cao nhưng không lan tỏa

Theo TS. Đinh Thế Hiển, quý I/2026 thị trường ghi nhận nhiều tín hiệu vĩ mô tích cực. GDP tăng 7,8% - mức cao nhất trong 5 năm gần đây, phản ánh đà phục hồi và định hướng tăng trưởng mạnh của nền kinh tế. Lạm phát được kiểm soát ở mức 3,5%, tạo dư địa cho chính sách thúc đẩy đầu tư công và tăng trưởng.

Tuy nhiên, bức tranh không hoàn toàn “màu hồng”. Tăng trưởng tín dụng quý đầu năm chỉ đạt 3,18%, trong khi huy động vốn tăng rất thấp (0,5%), cho thấy áp lực thanh khoản đối với hệ thống ngân hàng. Việc lãi suất huy động có xu hướng tăng trở lại có thể khiến chi phí vốn của doanh nghiệp gia tăng, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh.

Trong bối cảnh đó, TTCK năm 2025 lại ghi nhận một năm “tăng mạnh nhưng không đều”. VN-Index tăng tới 40,9%, VN30 tăng 51% mức tăng tương đương giai đoạn đỉnh cao năm 2017. Nhưng đằng sau con số ấn tượng này là sự phân hóa rất lớn: chỉ có 67/410 cổ phiếu tăng giá, trong khi tới 343 mã giảm, chiếm 84%.

TS. Đinh Thế Hiển phân tích, phần lớn mức tăng của thị trường tập trung vào nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn. Nếu loại bỏ yếu tố này, mức tăng thực chất của thị trường chỉ còn khoảng 13 - 20%, thấp hơn đáng kể so với con số công bố.

“Điều này lý giải vì sao nhiều nhà đầu tư cá nhân, dù tuân thủ phân tích cơ bản, vẫn không đạt được lợi nhuận như kỳ vọng, thậm chí thua lỗ trong năm 2025,” ông nhận định.

Cửa sáng cho chiến lược đầu tư giá trị

Bước sang năm 2026, thị trường tiếp tục xu hướng tăng nhẹ, với VN-Index đạt khoảng 1.875 điểm vào cuối tháng 4, tăng hơn 5,5% so với đầu năm. Tuy nhiên, đà tăng vẫn chủ yếu do nhóm cổ phiếu lớn dẫn dắt, trong khi nhiều doanh nghiệp sản xuất - kinh doanh cơ bản tốt vẫn “đi ngang”.

Đáng chú ý, khối ngoại tiếp tục xu hướng bán ròng mạnh, với tổng giá trị hơn 43.000 tỷ đồng trong 4 tháng đầu năm. Áp lực bán tập trung vào các cổ phiếu blue-chip như công nghệ, bất động sản và ngân hàng, khiến tâm lý thị trường thêm thận trọng.

Dù vậy, theo TS. Đinh Thế Hiển, đây lại chính là thời điểm mở ra cơ hội cho nhà đầu tư giá trị. Ông chỉ ra rằng, P/E của thị trường vào tháng 4/2026 ở mức 15,2 - cao hơn trung bình 5 năm. Nhưng nếu loại bỏ nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, P/E chỉ còn khoảng 12,5, thấp hơn đáng kể so với nhiều thị trường trong khu vực như Thái Lan hay Indonesia.

“Đây là mức định giá hấp dẫn, đặc biệt khi nhiều doanh nghiệp có nền tảng sản xuất - kinh doanh tốt, lợi nhuận ổn định nhưng giá cổ phiếu vẫn ‘ì ạch’, thậm chí giảm trong năm 2025,” ông nhấn mạnh.

Theo đó, chiến lược đầu tư phù hợp trong giai đoạn này không phải là “lướt sóng” hay chạy theo nhóm cổ phiếu dẫn dắt, mà là kiên trì tích lũy các doanh nghiệp có nền tảng vững, sản phẩm cạnh tranh và dòng tiền ổn định.

TS. Đinh Thế Hiển khuyến nghị nhà đầu tư nên nắm giữ cổ phiếu trong trung và dài hạn, từ 1-3 năm, thay vì kỳ vọng lợi nhuận ngắn hạn. “Sớm hay muộn, thị trường sẽ định giá lại đúng giá trị của các doanh nghiệp này,” ông nói.

Trong bối cảnh dòng tiền còn phân hóa và tâm lý thị trường chưa thực sự ổn định, cách tiếp cận thận trọng nhưng có chọn lọc được xem là hướng đi phù hợp. Nếu năm 2025 là “cuộc chơi của số ít”, thì năm 2026 có thể là giai đoạn bản lề để dòng tiền quay trở lại với những giá trị cốt lõi của doanh nghiệp.