Sau nhiều vụ ngộ độc thực phẩm khiến phụ huynh lo lắng, TP. Hồ Chí Minh đang tính đến cách quản lý chặt hơn bữa ăn học sinh bằng công nghệ truy xuất nguồn gốc.
Dự kiến áp dụng rộng từ tháng 9
Ngày 17/4, UBND phường Tân Mỹ, TP. Hồ Chí Minh đã phối hợp Sở Công Thương làm việc với các đơn vị liên quan về việc đưa mô hình “Tick Xanh Trách nhiệm” vào quản lý suất ăn trường học trên địa bàn của phường này.
Chính quyền địa phương cho biết áp lực từ phụ huynh và dư luận khiến việc kiểm soát bữa ăn học đường không thể làm theo cách cũ. Việc ứng dụng công nghệ, minh bạch nguồn gốc thực phẩm được xem là hướng đi cần thiết.
Hiện phường này có 8 trường công lập, trong đó 6 trường sử dụng suất ăn công nghiệp, 2 trường nấu tại chỗ. Tuy nhiên, UBND phường cho biết, mô hình sẽ được thí điểm tại một số trường, sau đó đánh giá và có thể triển khai đồng loạt từ tháng 9/2026.
Theo bà Nguyễn Thị Bé Ngoan - Chủ tịch UBND phường Tân Mỹ, địa phương quyết tâm thực hiện tick xanh trong quản lý suất ăn trường học và sẽ xây dựng kế hoạch cụ thể, yêu cầu tất cả các trường trên địa bàn thực hiện.
Lộ trình có thể khác nhau nhưng sẽ vận hành nháp ngay từ bây giờ để kiện toàn quy trình, hướng tới triển khai đồng bộ đầu năm học mới.
“Tick xanh” để lọc lại thị trường thực phẩm
Ở góc độ quản lý, ông Nguyễn Nguyên Phương - Phó giám đốc Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh - cho rằng, thị trường vẫn tồn tại nhiều nhà sản xuất chạy theo lợi nhuận, cung cấp hàng kém chất lượng với giá rẻ, khiến các đơn vị làm đúng khó cạnh tranh.
Do đó, Sở Công Thương đã triển khai chương trình “Tick Xanh Trách nhiệm” nhằm sàng lọc, minh bạch thị trường và hỗ trợ đơn vị sản xuất đúng quy chuẩn.
Theo ông Phương, cốt lõi của chương trình là dùng áp lực thị trường và hệ thống phân phối để giám sát nhà cung cấp. Trước đây, khi ký hợp đồng với một siêu thị, một số đơn vị có thể giảm chất lượng sản phẩm để cạnh tranh về giá, hy vọng qua mặt được đội ngũ kiểm tra. Tuy nhiên, với chương trình tick xanh, nếu một siêu thị phát hiện một nhà cung cấp sai phạm, sản phẩm sẽ bị đồng loạt loại bỏ khỏi quầy kệ của toàn bộ 11 hệ thống siêu thị còn lại.
Tới nay, sau hơn 1 năm triển khai, chương trình đã đạt được nhiều tín hiệu tích cực. Cụ thể là thu hút sự tham gia của 12 hệ thống phân phối lớn nhất TP. Hồ Chí Minh, hơn 500 nhà cung cấp và hơn 5.400 sản phẩm được gắn nhãn tick xanh.
Đặc biệt, nhiều hệ thống bán lẻ đã có khu riêng cho sản phẩm “tick xanh”, đồng thời thành phố đang mở rộng sang các nhóm hàng khác, trong đó có thịt heo thông qua sàn giao dịch có truy xuất nguồn gốc.
Với mô hình suất ăn tick xanh, theo ông Phương, nếu triển khai thành công có thể được nhân rộng ra nhiều địa phương khác.
Mỗi suất ăn sẽ có “danh tính riêng”
Là đơn vị vận hành hạ tầng công nghệ của chương trình, ông Đào Hà Trung - Chủ tịch Hội Công nghệ cao TP. Hồ Chí Minh - cho biết, mỗi suất ăn sẽ được quản lý như một sản phẩm có thể truy xuất.
Nguyên liệu đầu vào phải có nguồn gốc rõ ràng, đặc biệt với các nhóm có rủi ro cao như thịt heo, gia cầm, trứng. Sau đó, mỗi suất ăn được gắn mã QR để phụ huynh, nhà trường có thể kiểm tra toàn bộ thông tin từ nguồn nguyên liệu đến chế biến, vận chuyển.
Mô hình này tận dụng hệ thống sẵn có của thành phố, kết hợp truy xuất điện tử, dữ liệu chuỗi cung ứng và các công nghệ như AI, blockchain để kiểm soát theo thời gian thực.
Ông Trung khẳng định, chi phí triển khai được tính toán ở mức rất thấp, chỉ tương đương một ly trà đá mỗi học sinh mỗi tháng.