Bỏ hàng tỷ đồng để mua căn hộ nhưng nhiều người vẫn ký hợp đồng theo tâm lý “tin chủ đầu tư”, đến khi nhận nhà mới phát sinh vướng mắc về diện tích, tiến độ bàn giao hay quỹ bảo trì.
Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia mới đây vừa có cảnh báo về hợp đồng trong lĩnh vực mua bán căn hộ chung cư hiện vẫn tồn tại không ít điều khoản có thể gây bất lợi cho người mua nếu không được đọc kỹ và hiểu rõ trước khi ký.
Theo cơ quan này, trong lĩnh vực mua bán căn hộ chung cư, hợp đồng theo mẫu được xem là văn bản trung tâm để xác lập quyền và nghĩa vụ giữa chủ đầu tư với người mua nhà. Đây cũng là loại giao dịch có giá trị lớn, thời gian thực hiện kéo dài và liên quan đến nhiều yếu tố kỹ thuật, pháp lý phức tạp.
Hiện nay, hoạt động này được điều chỉnh bởi nhiều quy định như Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023, Luật Kinh doanh bất động sản 2023, Nghị định 55/2024/NĐ-CP hay Nghị định 96/2024/NĐ-CP liên quan đến mẫu hợp đồng mua bán căn hộ chung cư.
Đáng chú ý, mua bán căn hộ chung cư hiện vẫn nằm trong nhóm dịch vụ bắt buộc phải đăng ký hợp đồng theo mẫu với cơ quan bảo vệ người tiêu dùng.
Tuy vậy, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cho rằng việc tuân thủ trên thực tế vẫn còn nhiều hạn chế. Nhiều hợp đồng vẫn được thiết kế theo hướng bảo vệ lợi ích của chủ đầu tư, đặc biệt ở các điều khoản liên quan đến tiến độ bàn giao, diện tích căn hộ, quyền sử dụng phần sở hữu chung và nghĩa vụ bảo trì.
Một trong những vấn đề phổ biến là cách xác định diện tích căn hộ, khi doanh nghiệp có thể áp dụng các phương pháp đo khác nhau dẫn đến chênh lệch giữa diện tích thực tế và diện tích ghi trong hợp đồng.
Ngoài ra, các điều khoản về tiến độ bàn giao thường được quy định theo hướng linh hoạt cho chủ đầu tư nhưng lại thiếu cơ chế bảo vệ quyền lợi của người mua trong trường hợp dự án chậm tiến độ.
Các nội dung liên quan đến quỹ bảo trì, quản lý vận hành hay quyền tham gia của cư dân cũng thường thiếu minh bạch hoặc được diễn đạt theo cách khó hiểu, khiến người mua dễ bỏ sót các chi tiết quan trọng.
Theo Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, dù đã có cơ chế tiền kiểm thông qua mẫu hợp đồng bắt buộc, doanh nghiệp vẫn có thể “lách” bằng cách bổ sung các điều khoản chi tiết theo hướng bất lợi cho người tiêu dùng mà không vi phạm trực tiếp mẫu hợp đồng.
Số liệu từ cơ quan này cho thấy, từ ngày 1/7/2024 đến hết tháng 3/2025, có 211 hồ sơ đăng ký hợp đồng mua bán căn hộ chung cư được tiếp nhận nhưng tới 61,6% hồ sơ phải sửa đổi, bổ sung do tồn tại điều khoản chưa phù hợp với quy định bảo vệ người tiêu dùng.
Từ thực tế này, người mua nhà được khuyến nghị không nên chỉ quan tâm đến giá bán hay chính sách ưu đãi mà cần đọc kỹ toàn bộ nội dung hợp đồng trước khi ký.
Trong đó, người mua cần đặc biệt lưu ý các điều khoản liên quan đến cách tính diện tích căn hộ, thời hạn bàn giao, trách nhiệm bảo hành, nghĩa vụ thanh toán, phí quản lý vận hành, quỹ bảo trì, quyền sử dụng phần sở hữu chung cũng như cơ chế xử lý tranh chấp.
Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cũng khuyến nghị người dân nên kiểm tra xem chủ đầu tư đã đăng ký hợp đồng mẫu với cơ quan chức năng hay chưa, đồng thời yêu cầu giải thích rõ những điều khoản chưa minh bạch trước khi đặt bút ký hợp đồng.