Một thiết bị nhỏ gọn, không cần màn hình, có thể nghe - hiểu - phản hồi theo ngữ cảnh, thậm chí chủ động “làm việc thay bạn”.
Khi những mô tả này bắt đầu xuất hiện dày đặc, câu hỏi không còn là công nghệ có làm được hay không, mà là: điện thoại thông minh có còn giữ vị trí trung tâm?
Từ smartphone đến “AI cá nhân”
Trong hơn một thập kỷ, smartphone gần như là “cửa ngõ duy nhất” để con người kết nối với thế giới số. Mọi thứ, từ liên lạc, giải trí đến làm việc - đều xoay quanh màn hình. Nhưng giờ đây làn sóng trí tuệ nhân tạo đang phá vỡ cấu trúc đó.
Các hãng công nghệ lớn không còn chỉ nâng cấp camera hay pin. Thay vào đó, họ tập trung vào AI có thể hiểu hành vi người dùng, ghi nhớ thói quen và xử lý công việc thay con người. Từ đây, một khái niệm mới xuất hiện: thiết bị AI cá nhân - thứ không chỉ “phục vụ khi được yêu cầu”, mà có thể chủ động hỗ trợ.
Những thử nghiệm gần đây cho thấy thiết bị tương lai có thể không cần màn hình lớn, thậm chí không cần mở app. Người dùng chỉ cần nói, hoặc đơn giản là đeo và hệ thống sẽ tự vận hành phía sau.
Cuộc đua mới của các ông lớn
Gần đây, thông tin về việc các công ty AI phát triển thiết bị riêng, kết hợp cùng các nhà sản xuất chip, đang khiến thị trường nóng lên.
Nếu smartphone từng là cuộc đua giữa các hãng phần cứng, thì giai đoạn mới là cuộc cạnh tranh giữa: AI (bộ não); chip xử lý (hạ tầng); thiết bị đeo (giao diện mới).
Điều này lý giải vì sao kính thông minh, tai nghe AI hay thậm chí thiết bị không màn hình đang được đầu tư mạnh.
Một số chuyên gia nhận định, thiết bị AI cá nhân có thể trở thành “lớp trung gian mới” giữa con người và internet, thay thế vai trò mà smartphone đang nắm giữ.
Khi màn hình không còn là trung tâm
Theo giới chuyên gia công nghệ, sự thay đổi lớn nhất không nằm ở hình dáng thiết bị, mà ở cách con người tương tác. Trước đây, người dùng mở app sau đó nhập liệu và chờ phản hồi; còn nay với AI, người dùng nói hoặc ra yêu cầu chờ hệ thống tự xử lý sau đó nhận về trả kết quả.
Quá trình này gần như “vô hình hóa” công nghệ. Người dùng không còn phải học cách sử dụng thiết bị, mà thiết bị phải học cách hiểu người dùng.
Cơ hội và rủi ro song hành
Với người dùng phổ thông, thiết bị AI cá nhân có thể giúp: Tiết kiệm thời gian (tự động hóa công việc); Cá nhân hóa trải nghiệm sâu hơn; Giảm phụ thuộc vào thao tác thủ công.
Tuy nhiên cũng sẽ có rủi ro không nhỏ như: Dữ liệu cá nhân bị thu thập sâu hơn; Nguy cơ bị theo dõi hành vi liên tục và phụ thuộc vào AI trong quyết định hàng ngày.
Ở góc độ này, theo nhiều chuyên gia công nghệ, khi thiết bị AI ngày càng cá nhân hóa, vấn đề không chỉ còn là công nghệ mà chuyển sang câu chuyện niềm tin và quyền kiểm soát dữ liệu người dùng. Dù vậy, theo một số phân tích từ trang Axios cho thấy, smartphone chưa biến mất, nhưng đang đứng trước nguy cơ bị chia sẻ vai trò trong hệ sinh thái thiết bị AI mới. Cụ thể là như cách smartphone từng thay thế máy nghe nhạc, máy ảnh và nhiều thiết bị khác.
Trong tương lai gần, điện thoại có thể vẫn tồn tại, nhưng không còn là trung tâm duy nhất. Thay vào đó, hệ sinh thái thiết bị AI, từ kính, tai nghe đến trợ lý cá nhân sẽ cùng chia sẻ vai trò này.