Dù 72% doanh nghiệp tại Việt Nam sẵn sàng tuyển dụng Gen Z, tới 91% lại thừa nhận gặp khó khi quản lý lực lượng lao động này, cho thấy khoảng cách đáng kể giữa kỳ vọng của người trẻ và cách vận hành của tổ chức, theo khảo sát công bố ngày 4-5 của Robert Walters.
Khảo sát trên hơn 100 doanh nghiệp và nhân sự Gen Z cho thấy nghịch lý đang hình thành trên thị trường lao động: doanh nghiệp đánh giá cao năng lực công nghệ của Gen Z, với 56% cho rằng đây là nhóm có kỹ năng số tốt, nhưng lại gặp trở ngại trong quá trình hòa nhập.
Cụ thể, 36% doanh nghiệp nhận định việc quản lý là khó, còn 55% cho biết có những vướng mắc nhất định, chủ yếu đến từ khác biệt về kỳ vọng nghề nghiệp, phong cách giao tiếp và cách tiếp cận công việc.
Trái với định kiến đề cao tự do, Gen Z tại Việt Nam lại ưu tiên sự rõ ràng trong công việc: 63% chọn vị trí có mô tả nhiệm vụ cụ thể, trong khi làm việc linh hoạt chỉ chiếm 19%. Điều này cho thấy nhu cầu về cấu trúc và định hướng nghề nghiệp đang trở thành yếu tố then chốt.
Đồng thời, "học qua làm" là phương thức phát triển được ưa chuộng nhất, với 65% đánh giá cao đào tạo trực tiếp trong công việc, vượt xa mentoring (18%) hay đào tạo bên ngoài (5%). Xu hướng này buộc doanh nghiệp phải tăng cường môi trường học hỏi thực tiễn.
Tuy nhiên, thách thức giữ chân nhân sự vẫn lớn khi 38% Gen Z chỉ dự kiến làm việc 1-2 năm và 34% từ 3-5 năm, đặt áp lực lên doanh nghiệp trong việc xây dựng lộ trình phát triển rõ ràng và bền vững.
Ở chiều ngược lại, mức độ kỳ vọng giữa hai bên không hoàn toàn lệch pha. Có 82% Gen Z tin rằng doanh nghiệp tại Việt Nam đã sẵn sàng đáp ứng nhu cầu của họ, ít nhất ở một mức độ nhất định. Khi lựa chọn công việc, các yếu tố được ưu tiên hàng đầu là sự ổn định nghề nghiệp và các chính sách hỗ trợ sức khỏe tinh thần, cùng chiếm 32%.
Trước thực tế này, nhiều doanh nghiệp đang điều chỉnh cách tiếp cận. Khoảng 44% thúc đẩy giao tiếp cởi mở trong nội bộ, trong khi 33% triển khai chương trình cố vấn và định hướng nghề nghiệp cho nhân sự trẻ.
Ông Phúc Phạm - Giám đốc quốc gia Robert Walters tại Việt Nam - cho rằng, khoảng cách thế hệ là điều dễ hiểu khi Gen Z bước vào môi trường doanh nghiệp với những kỳ vọng khác biệt. Điều quan trọng là doanh nghiệp cần chủ động điều chỉnh, từ việc xây dựng cấu trúc vai trò rõ ràng đến tạo cơ hội học hỏi thực tiễn và thúc đẩy tính minh bạch. Theo ông, việc làm rõ vai trò, tăng cường đào tạo thực tiễn và duy trì môi trường làm việc minh bạch sẽ là chìa khóa để thu hẹp khoảng cách thế hệ.
Trong bối cảnh Gen Z ngày càng chiếm tỷ trọng lớn trong lực lượng lao động, khả năng thích ứng nhanh với những thay đổi về kỳ vọng và hành vi làm việc sẽ quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong cuộc đua thu hút và giữ chân nhân tài.